Verschillende tekststijlen – Wat is stijl? (3-3)

verschillende tekststijlen - wat is stijl (3-3)Sprankelt de content op jouw website?

Net als met het stijlverschil Wolkers-Proust heb je bij websites verschillende tekststijlen. Iedereen met een website wenst dat deze uit boeiende teksten (content) bestaat. Dit is vooral voor de Home-pagina van belang, omdat die dikwijls de landingspagina is van bezoekers. Passieve content (saai) blijft een stijl, alleen geen goede (actieve) stijl. Sprankelt de content op jouw website? Je website goed vindbaar in Google is van ondergeschikt belang. Wat heb je aan op nummer 1 staan terwijl men na een blik op de landingspagina meteen verder surft omdat de tekst daar geen ogen grijpt? Passieve content. Deze kan best informatief zijn maar dat alleen volstaat evenmin, al is ook dat belangrijk.

Hiermee kán het tot klandizie kómen

Raymond Queneau schreef Stijloefeningen, vertaald door Rudy Kousbroek. In dit boek staan 99 varianten van hetzelfde verhaal en dat aantal kan groter zijn. Stel je voor, hetzelfde verhaal op 99 verschillende manieren geschreven! Naar mijn mening is het onmogelijk een tekst op één manier supergoed te schrijven. Het kan altijd zus anders of zo anders. Dat is op zich geen probleem, het gaat erom dat de gekozen variant iets doet bij zoveel mogelijk mensen. Er valt geen enkele tekst te schrijven waarvan je kunt garanderen: híérmee kom je tot klandizie. Teksten kunnen wel zo zijn geschreven dat je kunt zeggen: hiermee kan het tot klandizie kómen. Daarvoor hangt het te veel af van factoren aan de kant van de potentiële klant die je niet in de hand hebt, zoals:

  • De tekst moet iemand onder ogen komen die zo’n tekst zoekt of ervoor valt;
  • Je moet de tijd mee hebben (uitgevers en media haken altijd naar trends);
  • Men ziet de kracht van een tekst niet, wat ik op Social Media regelmatig vaststel;
  • Iemand kan denken: Díé tekst moet ik hebben, maar we hebben er geen budget voor;
  • Iemand kan de tekst prima vinden maar (gevoelsmatig) toch voor iemand anders kiezen;
  • Iemand maakt platweg gezegd een afweging prijs/kwaliteit.

En zo kan ik nog even doorgaan.

Mooi geformuleerd, Jan!

verschillende tekststijlen - wat is stijl (3-3)Mijn Nederlandse taalbijbel Jan Renkema’s Schrijfwijzer heeft ook het een en ander te zeggen over stijl. Jan trekt een interessante vergelijking tussen stijl en kleding. Hij geeft aan:

‘Zoals kleding het omhulsel is voor het lichaam, zo is stijl de vorm voor de inhoud van een tekst.’

Ik kan het moeilijk raker formuleren. Jan gaat door met:

‘Kleding is meer dan een omhulsel van het lichaam. Een vrouw oogt in galajurk toch heel anders dan in T-shirt en spijkerbroek. Sterker nog: bij wijdvallende, lange kleding zien we nauwelijks iets van het lichaam. Kleding omhult niet alleen, maar verhult soms ook. Voor stijl geldt hetzelfde. Met de vorm van taalgebruik verandert ook de inhoud, althans voor een deel. Een voorbeeld. In onze taal hebben wij voor het begrip ‘vader’ verschillende woorden: papa, pappie, paps, pa, ouwe, die ouweheer van mij. Maar betekenen deze woorden nu hetzelfde? De kernbetekenis zal wel gelijk zijn, zoiets als: ‘de verwekker van een kind’. Toch zijn de verschillen tussen deze woorden groot, misschien wel net zo groot als tussen een net overhemd en een poloshirt. En zoals kleding iets kan verhullen, zo kan ook taal iets verbergen.’

Mooi geformuleerd. Ik moet hierbij denken aan ‘tussen de regels lezen’ en ‘een goed verstaander heeft maar een half woord nodig’.

‘Die is zo verbijsterend’

verschillende tekststijlen - wat is stijl (3-3)Iemand kan een tekst hebben geschreven die meer vertelt dan bij eerste lezing. Geoefende ogen kunnen het. Hoe beter tekst is geformuleerd, hoe sterker dit opgaat. We hebben het dan over een doordachte tekst. Pas bij zakelijke teksten hiermee op, wek geen verwachtingen die je niet kunt waarmaken. Simon Carmiggelt zei ooit:

‘De werkelijkheid kan je niet opschrijven. Die is zo verbijsterend dat niemand het zou geloven.’ Je moet de werkelijkheid liegen, anders is het niet geloofwaardig, volgens hem.

Op deze site (zie bovenstaande link) staan ontzettend veel uitspraken van hem. Ik hoop dat er mooie voor je tussen zitten, maar dit terzijde.

Wat is een goede stijl?

Renkema vervolgt: ‘Zoals iemand uit een grote variatie aan kleding iets uitkiest, zo kiest een schrijver uit de vele mogelijkheden een bepaalde stijl.’. En hij geeft een aantal varianten van hoe je een raam sluit:

  • Raam dicht!
  • Kan het raam dicht?
  • Het raam staat open.
  • Mijn papieren worden nat.
  • Kun je het raam dichtdoen?
  • Ze kunnen ons buiten horen.
  • Wat denk je van de muggen straks?
  • We stoken hier niet voor de buitenlucht!
  • Je moest toch oppassen voor je bronchitis?

Enzovoort, de mogelijkheden lijken eindeloos.

verschillende tekststijlen - wat is stijl (3-3)Renkema: ‘Het is duidelijk dat niet elke formulering geschikt is voor elke situatie.’ En: ‘En zoals iemand zich door de keuze van kleding kan presenteren, zo kan iemand dat ook door de keuze van een stijl. Met de volgende formulering toont iemand zich meestal bijzonder vriendelijk: “Zou je alsjeblieft zo goed willen zijn het raam dicht te doen?” Maar met een bepaalde intonatie wordt kenbaar gemaakt dat de irritatie tot een gevaarlijk hoogtepunt is gestegen.’

Tenslotte stelt Renkema de vraag: ‘Wat is een goede stijl?’. Antwoord: ‘Zoals iemand in de keuze van kleding rekening houdt met budget, seizoen en leeftijd, zo houdt een schrijver rekening met het doel van de tekst, het lezerspubliek en de eisen die aan een bepaalde tekst gesteld mogen worden.’

Dit dekt deels de lading, want er is over stijl zoveel te schrijven, dat niemand volledig kan zijn. Niet in de laatste plaats doordat taal in beweging blijft en ontwikkelingen elkaar opvolgen. En hiermee ben ik aan het eind gekomen van mijn bescheiden bijdrage in drie blogs over stijl.

Hieronder op mijn blog reageren stel ik op prijs. Zinvolle interactie kan aanvullen en nuttig zijn voor anderen. Ik wens je goede zaken toe en hoop dat mijn blogs je daarbij helpen.

 

©/bron plaatjes resp. straffe-koffie.skynetblogs.beindex-8.html; Eva Hollander stijlstudio.nl; http://romenu.skynetblogs.be/tag/simon+carmiggelt; franz@lombok.nl

Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *